"سی برابر شیرین‌تر از شکر" ویژگی ‌شگفت‌انگیز گیاه استویا است، اما در عین حال این گیاه تقریبا فاقد کالری است و از این رو مناسب برای افراد مبتلا به بیماری دیابت و نیز کسانی که شیرینی دوست دارند اما اضافه وزن دوست ندارند. گیاه استویا با شیرینی موجود در خود می‌تواند رقیب قدری برای قندهای مصنوعی مانند "آسپارتام" و "ساخارین" باشد و صنعت شکر را دچار تحول عظیمی کند. اما اتحادیه اروپا استفاده از این شیرینی گیاهی را ممنوع کرده است...

به گزارش DW ؛ "استویا" (STEVIA)گیاهی بومی در آمریکای جنوبی است که برای قرن‌ها توسط ساکنان بومی این قاره مورد استفاده‌های مختلف قرار می‌گرفته است، از جمله به عنوان دارو. مردم آمریکای جنوبی اعتقاد دارند که استویا روی بیماری‌های عفونی تأثیر مثبتی دارد و فشار خون را کاهش می‌دهد. اما این ویژگی‌ها هنوز به طور علمی ثابت نشده‌اند. این گیاه بیشتر در نزدیکی مرز کشور پاراگوئه با برزیل کشت می‌شود.

"استویوزید"، قند تهیه شده از گیاه استویا به طور خالص سیصد برابر شیرین‌تر از قند تهیه شده از چغندر است . اما محصولی که از گیاه استویا در بازار موجود است از طریق حس چشایی انسان سی برابر شیرین‌تر از شکر حس می‌شود.

گفته می‌شود که این گیاه از پوسیدگی دندان‌ها جلوگیری می‌کند و همینطور می‌توان از آن به عنوان دارو برای درمان افراد مبتلا به دیابت استفاده کرد، زیرا فاقد خواص شیمیایی مضری است که در نی‌شکر وچغندر وجود دارد. از دیگر کاربردهای استویا کمک به افرادی است که در عین حال که اضافه وزن دارند اما از خوردن شیرینی نمی‌توانند صرف‌نظر کنند.

آیا استویا سرطان‌زا است؟

گیاه استویا با شیرینی موجود در خود می‌تواند رقیب قدری برای قندهای مصنوعی مانند "آسپارتام" و "ساخارین" باشد و صنعت شکر را دچار تحول عظیمی کند. اما اتحادیه اروپا استفاده از این شیرینی گیاهی را ممنوع کرده است.

در این میان تنها فرانسه مستثنی شده و اجازه دارد در برخی از مواد غذایی از شیرینی "استویا" استفاده کند.

تا چندی پیش این شک وجود داشت که استویا سرطان‌زا باشد. آزمایش روی حیوانات نشان داده بود که این گیاه می‌تواند در بدن غده‌های سرطانی ایجاد کند. اما صحت این آزمایش از سوی بسیاری مورد تردید قرار دارد. " آنه بروک‌هوف" از سازمان تحقیقاتی در رابطه با مواد غذایی آلمان در این باره می‌گوید: «میزان به کار برده شده از ماده "استویوزید" در جریان این آزمایش به شدت بالا بوده و گذشته از این، پژوهش از حمایت مالی شرکت‌هایی برخوردار بوده که استویا را رقیبی خطرناک برای محصولات تولیدی خود می‌بینند.»

در حال حاضر استویا از اتهام به سرطان‌زا بودن تبرئه شده است. "سازمان نظارت بر مواد غذایی اروپا" در جریان آزمایش‌های مختلف به این نتیجه رسیده که گیاه استوا سرطان‌زا نیست و تأثیر منفی روی تولید مثل ندارد. به این ترتیب استویا در آینده‌ای نزدیک وارد بازار اروپا خواهد شد.

در سال 2006 نیز سازمان بهداشت جهانی (WHO) گزارش خود را كه بر اساس آزمایشهای متعددی كه بر روی حیوانات و انسان انجام شده بود، ارائه داد . این آزمایشات كه عمدتاً با هدف بررسی:1- سمی بودن یا نبودن 2- جهش ژنی 3- سرطان زایی استیویا انجام شده بود، نه تنها بر سالم بودن این مكمل رژیمی صحه گذاشت بلكه حاكی از تاثیرات درمانی آن بر روی بیماران با فشار خون بالا (hypertension) و دیابت نوع 2 بوده است.

استویا در قاره آسیا

بر خلاف شک و تردیدی که در اروپا وجود دارد، استویا در کشورهای آسیایی به استقبال خوبی رو‌به‌رو بوده و مدتها است که در این کشورها به کار گرفته می‌شود.

مطالعات گسترده‌ای در ژاپن، چین و کره در این زمینه انجام گرفته‌اند. از سوی دیگر این گیاه نوع دیگری از مواد مشابه شیرین را در خود جای داده است.مقدار کمتر از نیم گرم از قند گیاه استویا بدون داشتن کالری، می‌تواند مصرف روزانه یک فرد ، یعنی رقم میانگین ۱۳۰ گرم را تامین نماید. آنچه که در کشورهای آسیایی مدت‌هاست ارزش خود را نشان داده است.

در حــال حـاضر استویا به صورت بسیــار وسیعی در ژاپن، كــره، چین، مـــالزی، تركیه، روسیه، تایـوان و تایلند به عنوان یك افزودنی غذایی (food additive) و ایالات متحده و كانادا به عنوان یك مكمل رژیمی (dietary supplement) استفاده می گردد.[kroshd ]

کاشت استویا در ایران نیز پنج سال پیش به طور آزمایشی آغاز شده است. در مجموع در ایران دید مثبتی نسبت به کاشت استویا وجود دارد.

"علیرضا ترنگ"، رئیس پژوهشکده بیوتکنولوژی شمال ایران اعلام کرده که کشت آزمایشی استویا به هدف تولید منابع شیرین‌کننده‌های بیشتر و حل مشکل تک‌محصولی بودن کشاورزی از سال 83 در بسیاری از مناطق ایران در استان‌های گیلان و اصفهان آغاز شده است .

از سال 87 نیز تولید تجاری این گیاه آغاز شده و هم اکنون برگ خشک آن به فروش می رسد. در حال حاضر ارزش هرکیلو  برگ خشک گیاه استویا،در بازار ایران، حدود 30 تا 35 هزار تومان است.

استفاده از استویا چه محاسنی دارد؟

به طور خلاصه می توان گفت , کاملا طبیعی است و بر خلاف شیرین کننده های شیمیایی (مثل آسپارتام) اثرات مضر جانبی برای مصرف کننده ندارد. 200 تا 300 بار از شکر (سوکروز) شیرین تر است.

به دمای بالا مقاوم است (مقاوم در برابر حرارت تا 200 درجه سانتیگراد) و بر خلاف شکر، سوخته و قهوه ای نمی شود و به راحتی می تواند در تولید نان های شیرین مورد استفاده قرار گیرد.

بر خلاف شکر مصرف آن روی میزان قند خون تاثیر ندارد و بیماران دیابتی به راحتی می توانند از آن استفاده نمایند.

ضد جرم دندان بوده و خاصیت هضم کنندگی دارد و آنتی اكسیدان بسیار موثر

با افزایش مقدار کمی از پودر برگ استویا به داخل لیوان چای دیگر نیازی به قند معمولی نخواهید داشت.همچنین این گیاه حاوی ویتامین ها و مواد معدنی از جمله منیزیم، ویتامین B3 (نیاسین)، ریبوفلاوین، زینك، كرم، سلینیوم، پتاسیم و سدیم می باشد.

گردآوری : تحریریه نشریه الکترونیک ترند

ارسال به :